W obliczu problemów społecznych... - z doświadczeń OPS Żoliborz
W dniu 22 lipca 2008 roku w Domu Pielgrzyma AMICUS przy ulicy Hozjusza 2 na warszawskim Żoliborzu odbyła się międzynarodowa konferencja na temat ,,Przemoc rówieśnicza zjawiskiem globalnym – z doświadczeń Żoliborza, Rzymu, Adamy i Somy’’ zorganizowana przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy, która zakończyła międzynarodowy 2 – letni projekt „Nie jesteście sami”. Celem konferencji była prezentacja sposobu realizacji oraz rezultatów projektu finansowanego z programu Grundtvig II administrowanego przez Narodową Agencję SOCRATES.
Honorowymi gośćmi spotkania byli zagraniczni partnerzy z Rzymu oraz tureckich miast Adany i Somy.
W konferencji udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych :
- p. Bogdan Jaskołd – Dyrektor Biura Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy,
- p. Michał Jakubowski – z-ca Burmistrza Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy,
- p. Alicja Tyc – Naczelnik Wydziału Spraw Społecznych i Zdrowia,
- p. Janina Selwant – Radna Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy,
- p. Janina Godlewska – Radna Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy,
- p. Krystyna Ptaszyńska – Radna Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy,
- p. Roman Krakowski - Przewodniczący Dzielnicowego Zespołu Rozwiązywania Problemów Alkoholowych,
- p. Andrzej Krasnopolski – Radny Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy,
lokalni partnerzy w tym przedstawiciele żoliborskich placówek osiedlowych, dyrektor OSiR, pedagodzy ulicy, organizacje pozarządowe, straż miejska, kuratorzy zawodowi, pracownicy socjalni Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy.
Ośrodek zaprosił do współpracy w realizacji projektu partnerów międzynarodowych – przedstawicieli Włoch i Turcji.
- ERiFO (Włochy, Rzym) – włoska organizacja pozarządowa, która zajmuje się prowadzeniem badań społecznych,
- szkołę średnią Soma Linyit (Turcja, Soma) – publiczna szkoła średnia z dużymi tradycjami, współpracująca z lokalną społecznością,
- Zawodową Techniczną Szkołę Wyższą (Turcja, Adana) – szkoła realizuje konkurencyjną ofertę edukacyjną odpowiadającą potrzebom rynku, opartą na autorskich programach szkoleniowych dostosowanych również do potrzeb studentów z grup społecznych dotkniętych lub zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Projekt „Nie jesteście sami” był odpowiedzią na potrzeby społeczne Żoliborza. Przemoc domowa– jako jedna z odmian zjawiska – stanowiła przedmiot badań przeprowadzonych w Warszawie w 2004 roku , które potwierdziły, że problem ten w Warszawie jest poważny a Żoliborz należy do grupy dzielnic, w których odnotowano stosunkowo najwyższe wskaźniki przemocy.
Najczęściej na Żoliborzu – co potwierdziły wyniki badań – przemocy doświadczają kobiety i dzieci. Zjawisko to występuje we wszystkich grupach społecznych.
Badanie było pretekstem do opracowania Strategii przeciwdziałania i zwalczania zjawiska przemocy domowej na Żoliborzu, która jako lokalny program została przyjęta 6 grudnia 2005 r. uchwałą nr 171/XL/05 Rady Dzielnicy Żoliborz m. st. Warszawy.
Projekt "Nie jesteście sami" dotyczy innej odmiany zjawiska – przemocy rówieśniczej. Jest to zjawisko wciąż słabo rozpoznane, ale obecne w środowiskach szkolnych, osiedlowych, w społecznościach lokalnych. Przemoc rówieśnicza jest zjawiskiem trudnym do zidentyfikowania, zwalczania, a także zapobiegania jego powstawaniu.
Projekt ma nowatorski charakter i dotyczy ważnego, ale wymagającego wzmocnienia, obszaru edukacji dorosłych – doradztwa i wsparcia rodziców w zakresie wychowywania dzieci, radzenia sobie z problemami, szczególnie wynikającymi z przemocy rówieśniczej, w jaką uwikłane są ich dzieci.
Podejmowanie skutecznych i zintegrowanych działań wymaga podnoszenia kompetencji wychowawców i nauczycieli w radzeniu sobie z sytuacjami zachowań agresywnych i przemocowych dzieci i młodzieży.
Istotną rolę – obok rozwiązań indywidualnych w zapobieganiu przemocy wśród młodzieży – pełni rodzina. Badania przeprowadzone w Polsce i na świecie wskazują na nie wywiązywanie się rodziców ze swoich ról przyjętych w stosunku do dzieci, co jest spowodowane wieloma czynnikami. Ze względu na znaczącą rolę rodziców w procesie zapobiegania zjawisku przemocy rówieśniczej – należy wzmocnić ich kompetencje wychowawcze, wspierać i profesjonalnie doradzać. To rola dla specjalistów - w szczególności pracowników oświaty i pomocy społecznej.
Projekt jest kolejnym przykładem możliwości rozszerzenia oferty Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy w oparciu o zewnętrzne źródło finansowania.
Projekt miał na celu dostarczenie wiedzy nt. zjawiska przemocy rówieśniczej oraz umiejętności jego diagnozowania i profesjonalnego reagowania. Zwiększenie kompetencji specjalistów w tym zakresie nastąpiło poprzez ich udział w szkoleniu przeprowadzonym w oparciu o program opracowany przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy.
Program szkoleniowy dla specjalistów
Program stanowi jeden ze znaczących rezultatów projektu ,, Nie jesteście sami”. Jego opracowanie zostało poprzedzone:
- wypracowaniem i przyjęciem wspólnej definicji zjawiska "przemoc rówieśnicza",
- zbieraniem i opracowaniem materiałów dotyczących przeciwdziałania przemocy rówieśniczej,
- analizą zjawiska w Polsce oraz krajach partnerskich,
- badaniem grupy docelowej składającej się z nauczycieli, pracowników socjalnych i rodziców, które umożliwiło poznanie potrzeb informacyjno-szkoleniowych dotyczących przemocy rówieśniczej.
Informacje zebrane w trakcie spotkań członków grup fokusowych w Polsce, Turcji i Włoszech stanowiły podstawę merytoryczną programu. Wymiana informacji, doświadczeń w ramach partnerskiej współpracy międzynarodowej potwierdziły , że przemoc rówieśnicza jest zjawiskiem o charakterze globalnym, charakterystycznym dla współczesnej Europy.
Program szkoleniowy zawiera moduły wspólne dla krajów partnerskich i moduły dostosowane do specyfiki tych krajów.
Był realizowany jednocześnie w Polsce i Turcji z wykorzystaniem narzędzi do ewaluacji wypracowanych przez specjalizującą się w tym zakresie organizację włoską.
Program szkoleniowy zawiera moduły wspólne dla krajów partnerskich i moduły dostosowane do specyfiki krajów partnerskich.
Był realizowany jednocześnie w Polsce i Turcji z wykorzystaniem narzędzi do ewaluacji wypracowanych przez organizację włoską.
Celem programu szkoleniowego było w szczególności:
- kompleksowe szkolenie specjalistów instytucji zajmujących się rodzicami dzieci doświadczających przemocy rówieśniczej, służące poprawie narzędzi i metod pracy,
- doradztwo i wsparcie rodziców w zakresie radzenia sobie z problemami, szczególnie tymi, które wynikają z przemocy rówieśniczej w jaką uwikłane są ich dzieci.
Już dziś ci rodzice uzyskują pomoc i wsparcie ze strony specjalistów. Jednak dla poprawy jakości i efektów ich pracy niezbędne jest doradztwo, wiedza i doświadczenie innych.
Program służy stworzeniu efektywnego systemu wsparcia dla rodziców poprzez szkolenie specjalistów.
Końcowym celem programu jest ograniczenie zjawiska agresji i przemocy rówieśniczej poprzez zwiększenie kompetencji wychowawców i rodziców, którzy są beneficjentami ostatecznymi projektu "Nie jesteście sami".
Celem programu było również uświadomienie potrzeby współpracy z innymi partnerami społecznymi w zakresie wyrażania i rozwiązywani problemów społecznych w ramach lokalnych koalicji, partnerów, systemów po to, by przełamać bariery i skutecznie realizować wybrane cele. Problemy społeczne mają swoją specyfikę, wykraczają poza możliwości jednej instytucji, organizacji. Dlatego warto szukać sojuszników i partnerów i wspólnie podejmować wyzwania jakie niesie rzeczywistość społeczna zgodnie z przesłaniem projektu ,, Nie jesteście sami”. Program był realizowany przez 6 miesięcy w systemami kaskadowym piątki, soboty, niedziele w ramach 130 godzin dydaktycznych. Realizatorem programu szkoleniowego było Stowarzyszenie KARAN
Program szkolenia dla specjalistów w zakresie przemocy rówieśniczej stanowi narzędzie edukacyjne wypracowane w oparciu o najlepsze doświadczenia partnerów z Polski, Włoch i Turcji. Program odpowiada potrzebom społecznym.
Uczestnicy szkolenia zdobyli nową wiedzę i umiejętności, dzięki którym będą mogli udzielać rodzicom dzieci doświadczających lub będących sprawcami przemocy rówieśniczej, bardziej efektywnej i dopasowanej do ich oczekiwań pomocy.
Instytucje i organizacje, których przedstawiciele byli uczestnikami szkolenia, nie tylko zyskają lepiej wykształconych pracowników, ale będą mogły poszerzyć dotychczasową ofertę usług o wyspecjalizowane działania adresowane do rodziców.
Rodzice – jako końcowi odbiorcy rezultatu szkoleń – znacznie poprawią swoje kompetencje wychowawcze.
Dzięki rozszerzonej ofercie usług instytucji i organizacji, społeczność lokalna wzbogaci się o nowe możliwości, szanse radzenia sobie z problemem przemocy rówieśniczej.
Program ma nowatorski charakter. Jego nowatorstwo- poza skupieniem uwagi na znaczącym, uważanym za niszowy problem społeczny - polega na ponadnarodowym spojrzeniu na zjawisko przemocy rówieśniczej, wymianie doświadczeń i wspólnym poszukiwaniu sposobów zwiększenia skuteczności w radzeniu sobie z tym zjawiskiem i przeciwdziałaniu jego powstawaniu. Partnerzy sięgnęli po znaną technikę analizy zwaną benchmarkingiem.





